۸ کاربرد هوش مصنوعی در صنعت آموزش + تهدید ها و فرصت ها

هوش مصنوعی (AI) با سرعتی شگفت‌انگیز در حال دگرگون‌سازی همه جنبه‌های زندگی انسان است حوزه آموزش نیز از این قاعده مستثنی نیست. بنابراین پر بیراه نیست اگر بگوییم که در آستانه انقلاب هوش مصنوعی در حوزه آموزش هستیم که از ظرفیت ایجاد تحول عمیقی در نحوه یادگیری دانش‌آموزان و تدریس معلمان برخوردار است.
سرعت پیشرفت هوش مصنوعی در سال‌های اخیر بسیار سریع بوده است. توانایی‌های هوش مصنوعی، از یادگیری ماشین تا شبکه‌های عصبی و یادگیری عمیق، با سرعتی نمایی در حال پیشرفت است. پیش‌بینی می‌شود که بازار جهانی هوش مصنوعی در حوزه آموزش سالانه بیش از ۴۰ درصد رشد کند و تا سال ۲۰۲۷ به بیش از ۲۰ میلیارد دلار برسد. این انفجار فناوری و کاربردهای هوش مصنوعی، ظرفیت عظیمی برای دگرگون‌سازی آموزش دارد. 

ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی از توان بالایی برای ایجاد سیستمی مبتنی بر یادگیری شخصی‌سازی‌شده و نیز دسترس‌پذیر‌تر و جذاب‌تر کردن محتوای درسی برای دانش‌آموزان دارند. معلمان با هوش مصنوعی می‌توانند براساس نقاط قوت و ضعف هر دانش‌آموز، آموزش، تمرین و بازخورد شخصی‌سازی‌شده ارائه کنند. این نوع یادگیری فردی‌سازی‌شده می‌تواند کیفیت تدریس انسانی را تقویت کند. همچنین نرم‌افزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی می‌توانند چالش‌های موجود در مسیر یادگیری را شناسایی، برنامه‌های درسی را اصلاح و ارزیابی‌هایی تولید کنند. این فناوری می‌تواند به دانش‌آموزان این امکان را بدهد تا با سرعت و سبک خودشان یاد بگیرند.

هوش مصنوعی پتانسیل انجام کارهای روتین معلمان مثل نمره‌دهی را نیز دارد. همچنین هوش مصنوعی می‌تواند با ارائه طرح درسی، آزمون‌ها و پاسخ به پرسش‌های تکراری دانش‌آموزان، به معلمان کمک کند. این فناوری می‌تواند به معلمان در شناسایی زودهنگام دانش‌آموزان در معرض خطر و مداخله به موقع نیز یاری رساند. 

در سطحی کلان‌‌تر، هوش مصنوعی حتی برای حل چالش‌های آموزشی مانند کمبود معلم و نبود دسترسی به زیرساخت‌های سنتی آموزشی نیز سودمند خواهد بود. این فناوری دامنه یادگیری آنلاین، از راه دور و ترکیبی را گسترش می‌دهد. اجرای نظام آموزشی با بهره‌گیری گسترده از هوش مصنوعی می‌تواند برابری و فراگیر بودن آموزش در همه مناطق دنیا، اعم از توسعه‌یافته یا در حال توسعه و حتی مناطق بسیار دورافتاده را افزایش دهد. همچنین دولت‌ها و سیاستگزاران نیز می‌توانند از تحلیل‌ها و گزارش‌های مختلف تولیدی توسط این فناوری برای ارزیابی هر چه بیشتر و بهتر عملکرد نظام آموزشی استفاده کنند.  

البته فراموش نکنیم که به‌کارگیری موفق هوش مصنوعی در نظام آموزش، چالش‌های پیچیده‌ای را نیز به همراه دارد. نگرانی‌های اخلاقی در مورد حریم خصوصی داده‌ها، عدالت و شفافیت از جمله این موارد است. همچنین سوگیری‌های پنهان در الگوریتم‌ها و داده‌های آموزشی می‌توانند به وخامت بیشتر نابرابری بینجامد.

 

کاربرد های هوش مصنوعی در آموزش

هوش مصنوعی همچنان در مراحل رشد خود قرار دارد. با این وجود، در چند سال اخیر پروژه‌های متنوعی برای بهره‌گیری هوش مصنوعی در حوزه آموزش اجرایی شده‌اند. همچنین فعالان در زمینه آینده‌پژوهشی نیز یک سری کاربردهای بالقوه را برای هوش مصنوعی در این زمینه تعریف کرد‌ه‌اند که می‌تواند در آینده‌ای نزدیک به شکل جدی مورد توجه قرار گیرد. 

حالا بیایید نگاهی بیندازیم به برخی از مهم‌ترین کاربرد های هوش مصنوعی در حوزه آموزش: 

شخصی‌سازی یادگیری: هوش مصنوعی می‌تواند عملکرد هر دانش‌آموز را به صورت جداگانه تجزیه و تحلیل کرده و محتوای درسی را براساس سرعت و سبک یادگیری او تطبیق دهد. به این ترتیب، هر دانش‌آموز می‌تواند محتوای درسی را براساس ویژگی‌های شخصی خود دریافت کند که در نهایت سبب می‌شود درک بهتری از این محتوا داشته باشد. 
نمره‌دهی خودکار: تصحیح برگه آزمون‌ها یا تکالیف دانش‌آموزان فعالیتی وقت‌گیر و خسته‌کننده است. اما هوش مصنوعی می‌تواند این فرایند را خودکار کند تا به این ترتیب، وقت معلمان برای انجام فعالیت‌های موثرتر و مهم‌تر آزاد شود. با وجود اینکه مدل‌های اولیه هوش مصنوعی فقط قادر به تصحیح آزمون‌های چندگزینه‌ای یا دارای جای خالی بودند، اما به تدریج سامانه‌هایی با قابلیت بررسی پاسخ‌های تشریحی نیز وارد میدان شده‌اند که البته در آینده بر کیفیت عملکرد آنها افزوده خواهد شد. 
تحلیل و پیش‌بینی عملکرد: موضوع ترک تحصیل دانش‌آموزان یکی از دغدغه‌های مهم در نظام تحصیلی است. در این میان،  هوش مصنوعی می‌تواند با تجزیه و تحلیل داده‌های مختلف درباره هر دانش‌آموز و نیز بررسی جزئيات ریز و درشت دیگر، عملکرد دانش‌آموز در آينده و حتی احتمال ترک تحصیل را پیش‌بینی کند. این قابلیت این امکان را به معلمان می‌دهد تا در مواقع لزوم، اقدامی جدی برای حمایت از دانش‌آموزان در معرض خطر صورت دهند. 
تدوین آزمون‌: هوش مصنوعی می‌تواند آزمون‌های درستی را نیز تدوین کند. یکی از قابلیت‌های جذاب این فناوری این است که می‌توان براساس عملکرد دانش‌آموزان، سطح دشواری آزمون‌ها را تعیین کند. به این ترتیب، امکان سنجش دقیق‌تر کیفیت یادگیری دانش‌آموزان فراهم می‌شود. 
ترکیب با واقعیت مجازی (VR) و واقعیت افزوده (AR): هوش مصنوعی می‌تواند با دو فناوری واقعیت مجازی و واقعیت افزوده ترکیب شود تا محتوای آموزشی به شکلی تعاملی و جذاب‌تر در اختیار دانش‌آموزان قرار گیرد و تجربه یادگیری برای آنها خوشایندتر شود. 
تولید محتوا: هوش مصنوعی می‌تواند در خلق محتوای دیجیتال برای دروس مختلف کمک کند. تولید متن، صدا، تصویر یا ویدئو از جمله کاربردهای هوش مصنوعی است که از طریق پلتفرم‌های مختلف در دسترس معلمان و دانش‌آموزان قرار می‌گیرد. 
پاسخ‌دهی به پرسش‌ها: چت‌بات‌های مبتنی بر هوش مصنوعی می‌توانند در هر لحظه‌ای از شبانه‌روز به پرسش‌های دانش‌آموزان پاسخ دهند. این فناوری نه تنها می‌توانند به سرعت به سوالات رایج پاسخ دهند، بلکه قادر است دانش‌آموزان را در روند درسی راهنمایی کنند و حتی به والدین در کمک به فرزندان‌شان در زمینه تحصیل نیز یاری رساند. 
کمک به دانش‌آموزان با نیازهای ویژه: برخی کودکان و نوجوانان به خاطر وضعیت خاص فیزیولوژیک (مثلا ناتوانی جسمی یا ابتلا به اوتیسم) شاید نتوانند از محتوایی که به صورت معمول در کلاس‌های درس ارائه می‌شود، بهره‌مند شوند. هوش مصنوعی می‌تواند با تحلیل نیازهای ویژه هر دانش‌آموز و تغییر محتوای درسی به شکلی که برای این دانش‌آموزان موثر باشد، به حل این موضوع کمک کند. 

 

مزایا و معایب هوش مصنوعی در آموزش 

هوش مصنوعی همانند هر فناوری دیگری، مزایا و معایب خاص خود را دارد. کاربرد هوش مصنوعی د‌ر حوزه آموزش نیز از این موضوع مستثنی نیست. برخی از مهم‌ترین نقاط قوت و ضعف کاربرد هوش مصنوعی در حوزه آموزش: 

مزایا: 

سازگار کردن فرآیند یادگیری براساس نقاط قوت و ضعف هر دانش‌آموز
ارائه بازخورد آنی و راهنمایی دانش‌آموزان 
تولید محتوای آموزشی جذاب‌تر 
خودکار کردن برخی وظایف معلمان (مثل نمره‌دهی) برای صرفه‌جویی در وقت آنها
فراهم کردن دسترسی به آموزش برای دانش‌آموزان در مناطق دوردست
شناسایی دانش‌آموزان در معرض خطر ترک تحصیل 

معایب: 

هزینه‌های اولیه زیاد برای پیاده‌سازی سیستم‌های هوش مصنوعی
نیاز به آموزش معلمان برای استفاده مؤثر از ابزارهای هوش مصنوعی 
اتکای بیش از حد بر فناوری به جای معلمان 
الگوریتم‌های سوگیر ممکن است منجر به برخورد ناعادلانه با دانش‌آموزان خاص شوند
عدم برخورداری از همدلی و هوش هیجانی (به‌خلاف معلمان)
مشکلات ناشی از نگرانی‌های حریم خصوصی داده‌ها و ریسک‌های امنیت سایبری
دسترسی نامتوازن به ابزارهای آموزش هوش مصنوعی به دلیل شکاف اقتصادی 

 

خطرات حذف دانش‌آموزان از آموزش هوش مصنوعی

دسترسی نامتوازن به ابزارهای آموزش هوش مصنوعی به دلیل وجود «شکاف دیجیتال» مخاطره‌ای جدی است که اگر جدی گرفته نشود، می‌تواند بی‌عدالتی آموزشی را در سراسر جهان تشدید کند. 

به‌طور کلی، به‌کارگیری سامانه‌های پیشرفته هوش مصنوعی در حوزه آموزش می‌تواند فرآیند یادگیری را جذاب‌تر، شخصی‌سازی‌شده‌تر و موثرتر کند. با این حال، این ابزارها به شدت به زیرساخت‌های فناورانه و دسترسی به اینترنت با سرعت مناسب و پایدار وابسته هستند. 

اما این پیش‌نیازها چالش‌برانگیز هستند، زیرا دسترسی به این موارد در بسیاری از نقاط دنیا به راحتی میسر نیست و به عبارت دیگر با یک «شکاف دیجیتال» روبه‌رو هستیم. 

براساس گزارش سال ۲۰۲۱ یونیسف، در سطح جهانی فقط ۵۴ درصد از کودکان و نوجوانان به اینترنت در منزل دسترسی دارند. این رقم در مناطق کم‌برخوردار آفریقا حتی به ۱۵ درصد می‌رسد. جالب اینجاست که حتی در کشورهای توسعه‌یافته نیز هنوز میلیون‌ها نفر فاقد امکانات اتصال به اینترنت پرسرعت خانگی یا موبایلی هستند. همه‌گیری کووید-۱۹ نیز موجب آشکارتر شدن شکاف‌ دیجیتال شد. چون دانش‌آموزان در مناطق محروم نتوانستند به خوبی از آموزش آنلاین بهره‌مند شوند. 

موضوع شکاف دیجیتال در آموزش در حوزه هوش مصنوعی به مراتب جدی‌تر است. دانش‌آموزان مناطق یا خانواده‌های کم‌برخوردار شاید از همسالان خود که دسترسی بهتری به فناوری دارند، عقب بمانند. اگر اتکا بر ابزارهای هوش مصنوعی افزایش یابد، بدون اینکه تدبیری برای این شکاف دیجیتال اندیشیده شود، با خطر تشدید نابرابری فرصت‌های آموزشی روبه‌رو خواهیم بود. 

 

موارد استفاده از هوش مصنوعی در آموزش – نمونه های واقعی

در اینجا چند نمونه واقعی از کاربرد هوش مصنوعی در حوزه آموزش را بررسی می‌کنیم: 

کاگنی (Cognii)

این سامانه مجموعه‌ای از ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی را برای آموزش دانش‌آموزان دبیرستانی عرضه می‌کند که به بهبود کیفیت آموزش برای این گروه سنی می‌انجامد. 

تینکستر مت (Thinkster Math)

این پلتفرم آموزشی با بهره‌گیری از فناوری هوش مصنوعی، تجربه یادگیری شخصی‌سازی‌شده را در اختیار کاربرانش قرار می‌دهد. الگوریتم این پلتفرم می‌تواند نحوه رسیدن دانش‌آموز به جواب را بررسی کرده و با تحلیل این شیوه، ضمن شناسایی نقاط قوت و ضعفش، به او برای بهتر شدن در حل مسائل کمک کند. 

نتکس لرنینگ (Netex Learning)

این سامانه ویژه معلمان است و آنها را در تهیه طرح درس دیجیتال یاری می‌رساند. نتکس این قابلیت را دارد که یک مسیر یادگیری براساس ویژگی‌های فردی هر دانش‌آموز طراحی کند. 

کوریم (Querium)

کوریم به صورت خاص برای ریاضی و علوم طراحی شده و درواقع یک معلم خصوصی مجازی است که با بهره‌گیری از هوش مصنوعی این مفاهیم را به زبانی ساده به دانش‌آموزان آموزش می‌دهد. 

آینده هوش مصنوعی در حوزه آموزش

با وجود اینکه پیش‌بینی دقیق تحولاتی که با ورود هوش مصنوعی به حوزه آموزش رقم می‌خورد، بسیار دشوار یا حتی ناممکن است، با نگاهی به کاربردهای کنونی و ظرفیت‌های گوناگون این فناوری می‌توان مسیر و روند برخی از دگرگونی‌هایی را که هوش مصنوعی می‌تواند در نظام آموزشی رقم بزند، پیش‌بینی کرد. به‌طور کلی، به نظر می‌رسد که هوش مصنوعی بتواند در موارد زیر به ایجاد تغییراتی بنیادین در سیستم سنتی آموزش و پرورش کمک کند:

شخصی‌سازی یادگیری: هوش مصنوعی می‌تواند به ایجاد یک نظام آموزشی متمرکز بر فراگیران (و نه بر محتوای درسی) کمک کند. به این ترتیب، دانش‌آموزان می‌توانند با سرعت، سبک و سطح خودشان به یادگیری محتوای درسی یاد بگیرند. هوش مصنوعی همچنین می‌تواند به دانش‌آموزان کمک کند تا اهداف یادگیری خود را با ارائه راهنمایی و بازخوردهای شخصی‌سازی‌شده به آنها، محقق کنند.
بهبود کیفیت تدریس: هوش مصنوعی می‌تواند به معلمان کمک کند تا بیشتر بر جنبه‌های اصلی تدریس، مانند طراحی، تسهیل و ارزیابی یادگیری، تمرکز کنند. هوش مصنوعی همچنین می‌تواند با ارائه پیشنهادهای سودمند در ارتباط با منابع کاربردی به معلمان، به آنها کمک می‌کند تا عملکرد خود را بهبود بخشند. 
نوآوری در روش‌های تدریس و ارزیابی: هوش مصنوعی می‌تواند با ارائه محیط‌های یادگیری جذاب‌تر و تعاملی‌تر، روش‌های تدریس و یادگیری را تحول بخشد. هوش مصنوعی همچنین با ارائه داده‌های دقیق از این قابلیت برخوردار است که زمینه ارزیابی بهتر فرایند تدریس و نتایج یادگیری را نیز فراهم کند. 
آماد‌‌ه‌سازی دانش‌آموزان برای آینده: هوش مصنوعی قادر است به دانش‌آموزان کمک کند تا مهارت‌ها و شایستگی‌های مورد نیاز برای قرن بیست و یکم (مانند تفکر انتقادی، خلاقیت و کار تیمی) را تقویت کنند. هوش مصنوعی همچنین با ارائه اطلاعات، فرصت‌های موجود و بازخوردهای مناسب برای هر فرد، می‌تواند به دانش‌آموزان کمک کند تا علایق و مسیرهای شغلی مناسب خود را کشف کنند. 
بهبود دسترسی و برابری: هوش مصنوعی با ارائه آموزش باکیفیت و مقرون‌به‌صرفه به هر کس، در هر جا و در هر زمان می‌تواند به رفع یا کاهش شکاف‌های کنونی در نظام آموزشی در سراسر جهان کمک بسیار زیادی بکند. 

 

بهترین ابزار های هوش مصنوعی برای معلمان در سال ۲۰۲۳

سامانه TeachMateAI

در راستای منطبق کردن و ایجاد کارایی برای هوش مصنوعی در حوزه آموزش، این سامانه به‌عنوان یک دستیار دیجیتال هوش مصنوعی‌ طراحی شده است که به معلمان کمک کند تا کارهای روزمره مانند برنامه‌ریزی درسی و ایجاد محتوای سفارشی درسی را ساده‌سازی کنند. این سامانه یک کتابخانه از ابزارهای هوش مصنوعی است که به معلمان امکان ایده‌پردازی برای فعالیت‌های آموزشی و نیز طرح سئوالات آزمون‌ها را ارائه می‌دهد. 

همچنین پشتیبانی لحظه‌ای را برای معلمان فراهم می‌کند و گزارش‌هایی سفارشی درباره کیفیت عملکرد و یادگیری هر یک از دانش‌آموزان تولید می‌کند. کتابخانه این سامانه امکان تولید مجموعه‌ای متنوع از سوالات ریاضی برای دانش‌آموزان در تمام سنین و دارای توانایی‌های متنوع را در اختیار معلمان قرار می‌دهد که ضمن کمک به معلمان برای صرفه‌جویی در وقت خود، به بهبود یادگیری دانش‌آموزان نیز کمک می‌کند. این سامانه در حال حاضر محبوب‌ترین دستیار هوش مصنوعی آموزشی است که بیش از ۱۰۰ هزار معلم در سراسر دنیا از آن استفاده می‌کنند. 

 

سامانه ChatGPT

چت‌جی‌پی‌تی یک ابزار هوش مصنوعی گفتگومحور است که می‌تواند برای بهبود یادگیری و تدریس دانش‌آموزان در دروس و موضوعات مختلف مورد استفاده قرار گیرد. این ابزار می‌تواند برای تولید متن، پاسخ به سوالات و ارائه بازخورد به کار رود. چت‌جی‌پی‌تی توسط برخی معلمان برای کمک به دانش‌آموزان برای یادگیری بهتر و درک مفاهیم پیچیده مورد استفاده قرار گرفته است. 

چت‌جی‌پی‌تی همچنین می‌تواند برای کمک به دانش‌آموزان در انجام تکالیف مدرسه‌شان مورد استفاده قرار گیرد. معلمان می‌توانند از این سامانه برای پاسخ به سوالات و ارائه بازخورد در مورد تکالیف به هر یک از دانش‌آموزان استفاده کنند. این قابلیت می‌تواند به ویژه برای دانش‌آموزانی که در یک درس یا مفهوم خاص دچار مشکل هستند، بسیار مفید باشد.

یک کاربرد دیگر چت‌جی‌پی‌تی، ایجاد برنامه‌های درسی است. معلمان می‌توانند از این سامانه برای تولید ایده‌هایی برای برنامه‌های درسی و ایجاد فعالیت‌های جذاب و تعاملی برای دانش‌آموزانشان استفاده کنند. چت‌جی‌پی‌تی همچنین می‌تواند برای ارائه برنامه‌های درسی متناسب برای هر یک از دانش‌آموزان به کار رود. 

 

سامانه IBM Watson Education 

این سامانه یک راهکار سرویس ابری است که به معلمان کمک می‌کند تا محتوایی سفارشی را برای دانش‌آموزان تهیه کنند. معلمان با کمک این سامانه می‌توانند به درک بهتری درباره ویژگی‌ها و قابلیت‌های دانش‌آموزان به دست آورند و فعالیت‌های مرتبط با یادگیری را شخصی‌سازی کنند. معلمان می‌توانند محتوای یادگیری از جمله برنامه‌های درسی، آزمون‌ها و برگه‌های کار را جستجو و به اشتراک بگذارند. این سامانه همچنین شامل ابزاری است که گزارش‌هایی ویژه هر دانش‌آموز را تولید می‌کند. کمک به ایده‌یابی برای معلمان و تدوین سوال از دیگر قابلیت‌های این سامانه است. 

 

سامانه Eduaide.ai

یک پلتفرم مبتنی بر هوش مصنوعی است که به معلمان کمک می‌کند تا برنامه‌های درسی، منابع آموزشی و شیوه‌هایی برای ارزیابی پیشرفت دانش‌آموزان تدوین کنند. این پلتفرم مجموعه‌ای از ابزارها را به معلمان ارائه می‌دهد تا بتوانند آموزش را بهتر شخصی‌سازی کنند تا با نیازهای منحصربه‌فرد هر دانش‌اموز تطابق داشته باشد. این پلتفرم همچنین دارای یک الگوریتم پیشرفته هوش مصنوعی برای تولیدکننده محتوا، دستیار آموزشی، بات برای ارائه بازخورد و چندین ابزار کاربردی دیگر است. 

 

هوش مصنوعی در آموزش جایگزین معلمان می‌ شود؟!

یکی از پرسش‌های مهم درباره کاربرد های هوش مصنوعی در حوزه آموزش این است که آیا این فناوری می‌تواند جایگزین معلمان در مدارس شود؟ 

نظرات و دیدگاه‌های مختلفی درباره این پرسش وجود دارد. برخی کارشناسان بر این باور هستند که هوش مصنوعی پتانسیل ایجاد تحولی بنیادین در بخش آموزش و کمرنگ کردن نقش معلمان را دارد، برخی دیگر معتقد هستند که این فناوری هرگز نمی‌تواند جایگزین نقش محوری انسان به‌عنوان معلم در کلاس شود. در ادامه نگاهی می‌اندازیم به مهم‌ترین جواناب این دو دیدگاه متضاد. 

دلایلی که هوش مصنوعی می‌تواند جایگزین معلم شود

صرفه‌جویی در هزینه: یکی از دلایل اصلی که برخی معتقد هستند هوش مصنوعی می‌تواند جایگزین معلمان شود، صرفه‌جویی در هزینه است. آموزش و پرورش یکی از اصلی‌ترین هزینه‌هایی است که بر عهده دولت‌هاست. با ورود ابزارهای آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی که می‌توانند بسیاری از کارهایی را که توسط معلمان انجام می‌شود، انجام دهند، می‌توان پیش‌بینی کرد که این روند کاهش هزینه مورد استقبال دولت‌ها قرار بگیرد و به تدریج شاهد افزایش نقش هوش مصنوعی در نظام آموزشی و کمرنگ‌تر شدن نقش معلمان باشیم. 
کیفیت بهتر آموزش: دلیل دیگری که برخی معتقدند هوش مصنوعی می‌تواند جایگزین معلمان شود، سفار‌شی‌سازی یادگیری و شخصی‌سازی‌ آن براساس ویژگی‌های هر دانش‌آموز است. این ابزارهای آموزشی می‌توانند داده‌های مربوط به عملکرد دانش‌آموزان را تحلیل کرده و اقدامات مختلفی مثل تدوین محتوای درسی متناسب با فرد را ارائه دهند و همچنین او را در مسیر عملکرد بهتر آموزشی هدایت کنند. با توجه به اینکه این فرآیند کارآمدتر از شیوه‌های سنتی آموزش مبتنی بر نقش معلم انسانی است، می‌تواند به کمرنگ‌شدن جایگاه معلمان در سیستم آموزشی منجر شود.  

دلایلی که هوش مصنوعی نمی‌تواند جایگزین معلم شود

با وجود دلایلی که برخی برای جایگزین‌شدن هوش مصنوعی با معلمان در آینده مطرح می‌کنند، افراد زیادی هم هستند که با طرح دلایل متعدد، معتقد هستند که هوش مصنوعی نمی‌تواند جای انسان و به‌ویژه جای معلمان را بگیرد. 

هوش هیجانی: یکی از دلایل اصلی که برخی معتقدند هوش مصنوعی نمی‌تواند جایگزین معلمان شود، هوش هیجانی است. معلمان یک عامل مهم یعنی ارتباطات انسانی به کلاس درس می‌آورند که هوش مصنوعی نمی‌تواند آن را تقلید کند. معلمان می‌توانند از دانش‌آموزان حمایت‌های عاطفی، مانند تشویق و انگیزه‌دهی، به عمل آورند؛ کاری که هوش مصنوعی به راحتی نمی‌تواند از پسِ آن برآید. معلمان همچنین می‌توانند احساسات دانش‌آموزان را درک کرده و سبک تدریس خود را متناسب با آن‌ها تنظیم کنند، در حالی که شاید هوش مصنوعی قادر به انجامش نباشد. 
خلاقیت: دلیل دیگری که برخی معتقدند هوش مصنوعی نمی‌تواند جایگزین معلمان شود، خلاقیت است. معلمان می‌توانند برنامه‌های درسی جذاب و تعاملی طراحی کنند که توجه دانش‌آموزان را جلب می‌کند. معلمان همچنین می‌توانند سبک تدریس خود را متناسب با نیازهای دانش‌آموزان تنظیم کنند، که شاید نتوان چنین انتظاراتی را از هوش مصنوعی داشت. 
انعطاف‌پذیری بیشتر: هوش مصنوعی برای انجام برخی کارهای خاص طراحی می‌شود، در‌حالی‌که معلمان انعطاف‌پذیر هستند و می‌توانند سبک تدریس خود را متناسب با شرایط و نیازهای دانش‌آموزان تنظیم کنند. معلمان می‌توانند برنامه درسی را در صورت لزوم و در هنگام برگزاری کلاس به‌روز کنند و اگر ببینند دانش‌آموزان در درک یک مفهوم خاص با مشکل روبه‌رو هستند، شیوه دیگری را در پیش بگیرند. 

اگرچه استفاده از هوش مصنوعی در کلاس درس مزایایی دارد، اما بعید است که هوش مصنوعی هرگز بتواند کاملاً جایگزین معلمان انسانی شود. برخی کارشناسان بر این باور هستند که هوش مصنوعی فاقد هوش هیجانی، خلاقیت و انعطاف‌پذیری است. با این حال، این فناوری می‌تواند مکمل ارزشمندی برای معلمان انسانی باشد و به آنها در بهینه‌سازی روش‌های تدریس و کمک به دانش‌آموزان در مسیر یادگیری‌شان کمک کند. در نهایت، به نظر می‌رسد بهترین رویکرد، ترکیبی از هوش مصنوعی و معلمان انسانی است که با همکاری یکدیگر بهترین آموزش ممکن را برای دانش‌آموزان فراهم می‌کنند.

 

کلام آخر

به‌کارگیری هوش مصنوعی در حوزه آموزش و پرورش به تحولی اساسی در آن می‌انجامد. این فناوری نه تنها سبب افزایش بهره‌وری وظایف اداری می‌شود، بلکه تجربه یادگیری را شخصی‌تر و غنی‌تر می‌کند. در حال حاضر، ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی مانند چت جی‌پی‌تی در حال تبدیل شدن به ابزاری ارزشمند برای معلمان در کلاس‌های درس و همراه کردن دانش‌آموزان در شیوه‌های نوآورانه برای یادگیری هستند. با این حال، لازم است که دولت‌‌ها چالش‌های مرتبط با حریم خصوصی داده‌ها و شکاف دیجیتال را که این فناوری به همراه دارد، مدیریت کرده و زمینه کاهش شکاف دیجیتال در حوزه آموزش را فراهم آورند. همان‌طور که پیش می‌رویم، تمرکز باید بر بهره‌برداری مسئولانه‌تر و اخلاقی‌تر از پتانسیل هوش مصنوعی باشد تا این فناوری و هوش انسانی بتوانند در کنار هم به بهبود نظام آموزش و پرورش کمک کنند. 

 

سوالات متداول

منظور از استفاده از هوش مصنوعی در حوزه آموزش چیست؟ 

منظور استفاده از فناوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی برای بهبود کیفیت آموزش، ارتقای تجربه یادگیری و ساده‌سازی فرآیندهای روتین در نظام آموزشی است. 

مزایای هوش مصنوعی در حوزه آموزش چیست؟

 هوش مصنوعی می‌تواند تجارب یادگیری شخصی‌سازی‌شده‌ای متناسب با نیازها و علایق منحصربه‌فرد دانش‌آموزان ارائه دهد. این فناوری همچنین می‌تواند با ساده‌سازی فرایند آموزشی، فراهم کردن دسترسی به دوره‌های مناسب و بهبود ارتباط با معلمان، به یادگیری سریع‌تر و کارآمدتر دانش‌آموزان کمک کند. برای معلمان نیز، هوش مصنوعی می‌تواند در مدیریت بسیاری از کارهای تکراری مرتبط با تدریس کمک کند و وقت‌ آنها را برای فعالیت‌های سودمندتر آزادتر کند.

هوش مصنوعی چگونه می‌تواند در کلاس‌های درس مورد استفاده قرار گیرد؟

 هوش مصنوعی می‌تواند در کلاس‌های درس برای ارائه تجارب محتوای آموزشی شخصی‌سازی‌شده، مدیریت کارهای روتین آموزشی و ارائه بازخورد آنی به دانش‌آموزان مورد استفاده قرار گیرد. هوش مصنوعی همچنین می‌تواند به دانش‌آموزان در تکالیف نوشتاری، یادگیری زبان و یادگیری بهتر سایر دروس کمک کند.

آیا هوش مصنوعی می‌تواند جایگزین معلمان در مدارس شود؟

 درحالی‌که هوش مصنوعی می‌تواند بسیاری از کارهای سنتی انجام‌شده توسط معلمان را انجام دهد، اما فاقد هوش هیجانی، خلاقیت و انعطاف‌پذیری بالایی است که معلمان انسانی در اختیار دارند. به همین دلیل، بعید است که هوش مصنوعی بتواند کاملاً جایگزین معلمان انسانی شود.

چالش‌های هوش مصنوعی در حوزه آموزش چیست؟

 یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های هوش مصنوعی در حوزه آموزش، تضمین استفاده اخلاقی و مسئولانه از آن است. به‌طور کلی، نگرانی‌هایی در مورد حریم خصوصی و امنیت داده‌ها و همچنین پتانسیل هوش مصنوعی برای تشدید سوگیری‌ها و نابرابری‌های کنونی وجود دارد. همچنین نگرانی‌هایی نیز در مورد تأثیر هوش مصنوعی بر اشتغال در بخش آموزش مطرح است. 

در سطح کلان، هوش مصنوعی چگونه می‌تواند نتایج آموزشی را بهبود بخشد؟

 هوش مصنوعی با بهبود کیفیت آموزش و ارتقای تجربه یادگیری، می‌تواند به کاهش شکاف مهارتی و آماده‌سازی دانش‌آموزان برای مشاغل آینده کمک کند. هوش مصنوعی همچنین می‌تواند به ما برای حل مسائل مربوط به عدالت و دسترسی آموزشی با دسترس‌پذیر‌تر کردن آموزش برای دانش‌آموزان در مناطق دورافتاده یا کم‌برخوردار یاری رساند. 

اندازه بازار هوش مصنوعی در حوزه آموزش چقدر است؟

 پیش‌بینی می‌شود اندازه بازار جهانی هوش مصنوعی در حوزه آموزش تا سال ۲۰۳۲ به ۳۰ میلیارد دلار برسد.  

نقش دولت‌ها در ارتباط با هوش مصنوعی در حوزه آموزش چیست؟

 دولت‌ها نقش مهمی در شکل‌دهی به کاربرد هوش مصنوعی در حوزه آموزش دارند. دولت‌ها می‌توانند بودجه تحقیق و توسعه فراهم کنند، منشورهای اخلاقی برای استفاده از هوش مصنوعی تدوین کنند و به مدارس برای استفاده موثرتر از هوش مصنوعی کمک کنند. دولت‌ها همچنین می‌توانند با دسترس‌پذیر‌تر کردن آموزش برای دانش‌آموزان در مناطق دورافتاده یا کم‌برخوردار از طریق ابزارهای آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی، به حل مسائل مربوط به عدالت و دسترسی آموزشی کمک کنند. 

نوشته ۸ کاربرد هوش مصنوعی در صنعت آموزش + تهدید ها و فرصت ها اولین بار در هفته‌نامه شنبه. پدیدار شد.

Related Posts

نتیجه‌ای پیدا نشد.

فهرست
Generated by Feedzy