شرکت متا پلتفرمز (Meta Platforms, Inc)، نام جدید و جهانی غول شبکههای اجتماعی است که پیشتر با عنوان فیسبوک (Facebook) شناخته میشد. این تغییر نام که در سال ۲۰۲۱ رخ داد، صرفاً یک اقدام تبلیغاتی نبود، بلکه نشاندهنده یک تحول استراتژیک بزرگ به سوی یک چشمانداز آیندهنگر به نام “متاورس“ بود. شرکت متا دیگر فقط یک شرکت شبکههای اجتماعی نیست؛ بلکه یک بازیگر اصلی در توسعه فناوریهای واقعیت مجازی (VR)، واقعیت افزوده (AR) و ایجاد نسل بعدی تعاملات دیجیتال محسوب میشود. در این محتوای جامع، به بررسی تاریخچه، اهداف، ارزش و جزئیات کلیدی درباره شرکت متا میپردازیم.
شرکت متا چیست؟ | متا به چه معناست؟
شرکت متا چیست؟
شرکت متا پلتفرمز، یک شرکت فناوری چندملیتی آمریکایی است که در حال حاضر مالک و ادارهکننده چهار پلتفرم اصلی در جهان است: فیسبوک، اینستاگرام، واتساپ و اوکیولس (Oculus/Meta Quest). مأموریت کنونی شرکت، فراتر از شبکههای اجتماعی، تمرکز بر ساخت متاورس است؛ یک فضای مجازی سهبعدی و فراگیر که کاربران میتوانند در آن کار کنند، بازی کنند و ارتباط برقرار کنند.
متا به چه معناست؟
کلمه “Meta” از زبان یونانی باستان گرفته شده و به معنای “فراتر”، “بعد” یا “ورای” است. در کاربرد کنونی، این نام به وضوح نشاندهنده جاهطلبی این شرکت برای حرکت به فراتر از صفحات نمایش دو بعدی موبایل و کامپیوتر است و هدف آن هدایت کاربران به یک قلمرو دیجیتالی جدید و فراگیر است. مارک زاکربرگ، مدیرعامل شرکت، این نام را نمادی از چیزی بزرگتر برای ساختن، فراتر از یک اپلیکیشن خاص میداند.
تغییر نام فیسبوک به متا
تغییر نام رسمی از Facebook, Inc. به Meta Platforms, Inc. در اکتبر ۲۰۲۱ اعلام شد. دلیل اصلی این تغییر نام عبارت بود از:
تمرکز بر متاورس: شرکت میخواست واضح سازد که آینده آن بر روی متاورس بنا شده است و فیسبوک (شبکه اجتماعی) تنها یکی از محصولات زیرمجموعه آن است، نه کل هویت شرکت.
جدا کردن برند شرکت از محصول: مارک زاکربرگ معتقد بود که نام فیسبوک دیگر برای توصیف مجموعه کاملی از خدمات (مانند VR، AR، واتساپ و اینستاگرام) کافی نیست.
ترمیم وجهه عمومی: این تغییر نام تا حدی برای فاصله گرفتن از انتقادات و جنجالهای فراوانی بود که حول برند فیسبوک در سالهای اخیر شکل گرفته بود (مانند مسائل حریم خصوصی و اخبار جعلی).
تاریخچه شرکت متا
تاریخچه شرکت متا، داستانی از رشد سریع، تصاحبهای استراتژیک و تکامل مداوم است:
۲۰۰۴: فیسبوک (Facebook) توسط مارک زاکربرگ و همکارانش در دانشگاه هاروارد تأسیس شد.
۲۰۰۶: فیسبوک برای عموم مردم باز شد و به سرعت رشد کرد.
۲۰۱۲: شرکت سهامی عام شد (IPO). در همین سال، فیسبوک یک خرید استراتژیک مهم انجام داد: اینستاگرام با قیمت ۱ میلیارد دلار خریداری شد.
۲۰۱۴: فیسبوک با یک خرید بزرگ دیگر، واتساپ (WhatsApp) را به مجموعه خود اضافه کرد (بیش از ۱۹ میلیارد دلار). در همین سال، شرکت اوکیولس (Oculus)، پیشگام در فناوری واقعیت مجازی، نیز تصاحب شد.
۲۰۱۵-۲۰۲۰: تمرکز بر یکپارچهسازی خدمات، توسعه فناوریهای واقعیت مجازی و واقعیت افزوده.
۲۰۲۱ (اکتبر): تغییر نام شرکت مادر به Meta Platforms, Inc. و اعلام رسمی تمرکز بر ساخت متاورس.
ارزش شرکت متا
ارزش شرکت متا (ارزش بازار یا Market Cap) به طور مداوم و بسته به عملکرد مالی، رشد کاربران و موفقیت سرمایهگذاریهای متاورس (به ویژه واحد Reality Labs) در حال نوسان است.
متا به طور پیوسته یکی از ۱۰ شرکت با ارزش جهان محسوب میشود.
درآمد اصلی این شرکت همچنان از تبلیغات دیجیتال در پلتفرمهای فیسبوک و اینستاگرام حاصل میشود.
با این حال، میلیاردها دلار سرمایهگذاری سالانه در بخش Reality Labs برای توسعه متاورس، نشاندهنده اعتقاد مدیران شرکت به آینده این فناوری است. ارزشگذاری بلندمدت شرکت به موفقیت نهایی متاورس وابسته است.
مالک شرکت متا
مالک اصلی و بزرگترین سهامدار شرکت متا، مارک زاکربرگ (Mark Zuckerberg) است.
او نه تنها بنیانگذار شرکت است، بلکه به عنوان مدیرعامل (CEO) و رئیس هیئت مدیره نیز فعالیت میکند.
زاکربرگ از طریق مالکیت سهام دارای حق رای برتر (Super-Voting Shares)، کنترل عمدهای بر تصمیمات استراتژیک و رأیگیریهای شرکت دارد و به نوعی کنترل کامل شرکت در دست اوست.
متاورس دقیقا چیست؟
متاورس (Metaverse) مفهومی فراتر از یک بازی ویدیویی یا یک پلتفرم رسانه اجتماعی است. متاورس یک شبکه گسترده از دنیاهای مجازی سهبعدی متصل به هم است که در آن، کاربران از طریق آواتارهای شخصیسازی شده میتوانند به طور همزمان با یکدیگر و با محیط تعامل داشته باشند.
ویژگیهای کلیدی متاورس از دیدگاه شرکت متا عبارتند از:
حضور (Presence): با استفاده از هدستهای VR (مانند Meta Quest)، کاربران احساس میکنند واقعاً در آن محیط حضور دارند.
قابلیت همکاری (Interoperability): توانایی حرکت آسان بین فضاهای مجازی مختلف (مثلاً بردن یک آیتم دیجیتال از یک بازی به یک محیط کاری).
اقتصاد دیجیتال: کاربران میتوانند داراییهای دیجیتال (مانند لباس، زمین یا آثار هنری) را بخرند و بفروشند (با استفاده از فناوری NFT و ارزهای دیجیتال).
اجتماعی بودن: امکان کار، آموزش، ورزش و تعاملات اجتماعی در این دنیاهای سهبعدی.
هدف متا این است که متاورس به نسل بعدی اینترنت تبدیل شود، جایی که به جای نگاه کردن به محتوا، شما در محتوا زندگی میکنید.
اپلیکیشن های شرکت متا (شرکت های زیر مجموعه متا)
شرکت متا یک هلدینگ بزرگ با چندین شرکت زیر مجموعه متا است که هر کدام در حوزه خود پیشرو هستند. مهمترین اپلیکیشنها و محصولات این شرکت عبارتند از:
۱. فیسبوک (Facebook)
پلتفرم اصلی رسانه اجتماعی که به کاربران امکان اشتراکگذاری محتوا، تعامل و عضویت در گروههای مختلف را میدهد.
محصولات وابسته: Facebook Messenger (پیامرسان)، Facebook Watch (ویدیویی).
۲. شرکت متا اینستاگرام (Instagram)
اینستاگرام که در سال ۲۰۱۲ توسط فیسبوک خریداری شد، اصلیترین پلتفرم متمرکز بر محتوای بصری (عکس و ویدیو) است.
اینستاگرام محرک اصلی رشد تبلیغات بصری و تعاملات مبتنی بر تأثیرگذاران (Influencers) در مجموعه متا است و به خصوص در میان نسل جوان محبوبیت بالایی دارد.
محصولات وابسته: Reels (ویدیوهای کوتاه)، IGTV (ویدیوهای طولانی).
۳. شرکت متا واتساپ (WhatsApp)
واتساپ که در سال ۲۰۱۴ تصاحب شد، یکی از بزرگترین اپلیکیشنهای پیامرسان در جهان است که به دلیل تمرکز بر رمزنگاری سرتاسری (End-to-End Encryption) شناخته میشود.
شرکت متا واتساپ را به آرامی به سمت مدل کسبوکار (WhatsApp Business) هدایت میکند تا امکان تعامل مستقیم کسبوکارها با مشتریان را فراهم سازد.
۴. اوکیولس (Oculus / Meta Quest)
بخش واقعیت مجازی شرکت که سختافزارهای VR (مانند هدستهای Quest) و پلتفرمهای نرمافزاری لازم برای دسترسی به متاورس را توسعه میدهد. این بخش موتور اصلی سرمایهگذاری متا در حوزه متاورس است.
محصولات وابسته: Horizon Worlds (دنیای مجازی اجتماعی).
شرکت متا مال کدام کشور است؟
شرکت متا پلتفرمز (Meta Platforms, Inc.) یک شرکت با اصالت و ملیت آمریکایی است. دفتر مرکزی این شرکت در منلو پارک (Menlo Park)، واقع در ایالت کالیفرنیای آمریکا قرار دارد و در بازار بورس نزدک (NASDAQ) با نماد META معامله میشود.
شرکت متا آتش سوزی
اگرچه در تاریخچه عملیات شرکت متا سابقه گزارش عمومی در مورد یک آتشسوزی بزرگ یا مخرب در مراکز داده یا دفاتر اصلی آن وجود ندارد، اما نگرانیهای زیرساختی و امنیتی همواره وجود دارد:
حوادث فنی در مراکز داده: متا دارای دهها مرکز داده بزرگ در سراسر جهان است که حجم عظیمی از دادهها را پردازش میکنند. حوادث کوچک فنی یا قطع برق در این مراکز ممکن است رخ دهد، اما به ندرت به عنوان “آتشسوزی” بزرگ رسانهای میشوند.
تمایل به حفظ ثبات: به دلیل نیاز به عملکرد بیوقفه پلتفرمها، متا پروتکلهای ایمنی بسیار سختگیرانهای برای جلوگیری از هرگونه حادثه زیرساختی دارد تا از قطع خدمات در سطح جهانی جلوگیری کند.
شرکت متا در ایران
فعالیت شرکت متا در ایران با چالشهای حقوقی و فنی متعددی روبهرو است:
تحریمها و محدودیتهای حقوقی: به دلیل تحریمهای آمریکا، شرکت متا به طور رسمی نمیتواند در ایران فعالیتهای تجاری، تبلیغاتی یا خدمات مالی ارائه دهد.
فیلترینگ: دو پلتفرم اصلی شرکت متا اینستاگرام و شرکت متا واتساپ در ایران فیلتر هستند. این موضوع دسترسی کاربران را با مشکل مواجه کرده و استفاده از فیلترشکنها را ضروری میسازد.
عدم حضور رسمی: متا هیچ دفتر رسمی یا نماینده قانونی در ایران ندارد و خدمات خود را به صورت غیرمستقیم به کاربران ایرانی ارائه میدهد.
با وجود این محدودیتها، ایران یکی از پرکاربردترین بازارهای جهان برای اپلیکیشنهای شرکت متا اینستاگرام و شرکت متا واتساپ است که نشاندهنده اهمیت این پلتفرمها برای تعاملات اجتماعی و کسبوکارها در ایران است.
نوشته شرکت متا چیست؟ هرچیزی که باید در مورد متا بدانید اولین بار در شنبه مگ. پدیدار شد.

آخرین دیدگاهها